sgpt بالا در آزمایش خون چیست؟

SGPT چیست و مقادیر بالای آن در آزمایش خون به چه معن است؟ در ادامه می‌خوانیم:

آزمایش alanine aminotransferease (ALT) که با نام serum glutamic-pyruvic transaminase نیز شناخته می‌­شود، تستی برای بررسی سطح آنزیم ALT در خون و درنتیجه عملکرد کبد است. کبد یکی از مهم­‌ترین اندام‌­های بدن است که وظایف متعددی برعهده دارد:

– ساخت پروتئین‌­ها

– ذخیره ویتامین­‌ها و آهن

– حذف موادسمی از بدن

– تولید صفرا که در هضم مواد غذایی نقش دارد

در کبد آنزیم‌­هایی وجود دارند که به شکستن پروتئین‌­ها و درنتیجه جذب راحت­‌تر آن‌­ها کمک می‌­کنند؛ sgpt یکی از این آنزیم‌­ها است که نقش مهمی در متابولیسم دارد. زمانی‌­که کبد دچار آسیب یا التهاب می­‌شود، sgpt به خون نشت پیدا کرده و درنتیجه سطح آن در خون بالا ­می‌­رود. بنابراین اندازه‌­گیری مقادیر این آنزیم در خون از تست‌­های اولیه‌­ای است که به پزشک در بررسی عملکرد کبد یا تعیین عامل مشکل ایجاد­شده در این اندام کمک می­‌کند (1).

چه‌موقع نیاز به انجام این آزمایش است؟

پزشک درصورت مشاهده تعدادی از علائم بیماری­‌کبدی، ممکن است این تست را به شما پیشنهاد کند. از علائم گفته‌­شده می­توان موارد زیر را نام برد:

· یرقان، که همراه با زرد شدن پوست یا چشم­‌های شما است

· ادرار تیره

· حالت تهوع

· استفراغ

· درد در بخش فوقانی و راست شکم

به‌­علاوره، تست ALT می­‌تواند به­‌عنوان آزمایشی روتین برای فردی که در ریسک بیش­تر بیماری کبدی قرار دارد، انجام شود. از ریسک‌­فاکتور­های این بیماری می‌­توان به سابقه خانوادگی، مصرف بالای مشروبات الکلی، مصرف تعدادی از دارو­ها و دیابت اشاره کرد (1).

تفسیر نتایج این آزمایش، وابسته به فاکتور­های مشخصی ازجمله جنسیت و سن متغیر است اما به‌­طورکلی رنج 7تا 55 واحد در لیتر طبیعی درنظر گرفته­ می‌­شود. سطح این فاکتور معمولا در آقایان بالاتر است (2).

sgpt بالا در آزمایش خون نشانه چیست؟

بالاتر بودن مقادیر این آنزیم می­‌تواند در سه سطح بررسی شود. درصورتی‌­که مقادیر sgpt به­‌میزان اندکی بالارود، ممکن است دلایل زیر مطرح باشند:

• سوء­مصرف الکل
• سیروز؛ آسیب طولانی مدت و زخم شدید در کبد
• مونونوکلئوز؛ عفونتی که معمولا توسط ویروس Epstein-Barr ایجاد می‌­شود
• مصرف داروهایی مانند استاتین‌­ها، آسپرین و برخی داروهای خواب‌­آور

سطوح نسبتاً بالاتر ممکن است به دلایل زیر رخ دهند:

• بیماری مزمن کبدی
• سوء­مصرف الکل
• سیروز
• انسداد مجاری صفراوی
• حمله قلبی یا نارسایی قلبی (به عبارتی خون­رسانی ناقص به کبد)
• آسیب کلیه
• آسیب عضلانی
• آسیب به گلبول‌­های قرمز
• گرمازدگی
• ویتامین A بیش از حد
• مقادیر بسیاربالای serum glutamic-pyruvic transaminase نشان‌­دهنده موارد زیر می‌­باشد:
• هپاتیت ویروسی شدید
• اوردوز (مصرف بیش­ از حد) داروهایی مانند استامینوفون
• سرطان کبد
• سپسیس؛ پاسخ شدید بدن به عفونت (2)

درصورتی­‌که sgpt خون بالاتر از رنج نرمال باشد، برای تعیین علت آسیب کبدی و بهترین درمان، نیاز به انجام تعدادی آزمایش دیگر است. AST از این گروه آزمایش‌­ها است که سطح آنزیمی باهمین نام را اندازه­گیری می­کند. پزشک با مقایسه مقادیر این دو آنزیم درکنار یکدیگر اطلاعات خوبی در رابطه­‌با وضعیت کبدی فرد پیدا می‌­کند؛ برای مثال نسبت ALT به AST در تعیین شدت آسیب وارد شده به کبد و دلایل احتمالی آن نقش دارد. تست­های متعدد دیگری نیز برای تشخیص دقیق­‌تر آسیب کبدی واردشده انجام می‌­شوند، شامل:

– آلبومین

– آلکالین فسفاتاز

– بیلی‌­روبین

– لاکتات دهیدروژناز (LDH)

– پروتئین کل خون

درنهایت لازم به ذکر است که نتایج آزمایش‌­های گفته شده به‌­تنهایی بیانگر بیماری نمی‌­باشند و برای تفسیر صحیح نیاز است با پزشک خود مشورت کنید (2).

منابع:

1. https://www.healthline.com/health/alt

2. https://www.webmd.com/digestive-disorders/alanine-aminotransferase-test