علت پایین بودن C3

در ادامه با پروتئین C3، اهمیت اندازه‌گیری سطح آن در خون و علت پایین بودن این فاکتور در برخی از افراد، آشنا می‌شویم:

C3 یا کمپلمان3 یکی از مهم‌­ترین پروتئین‌­های سیستم کمپلمان است که در فعال شدن زنجیره اتفاقات این سیستم موثر می‌­باشد. به­‌طورکلی سیستم کمپلمان متشکل از 30 پروتئین است که بایکدیگر کارکرده و به بدن در حذف عوامل بیماری‌­زا کمک می­‌کنند. سطح پروتئینC3 در آزمایشی به همین نام اندازه‌­گیری می‌­شود.

از این آزمایش برای بررسی روند درمان در افراد مبتلا به بیماری‌­های خودایمنی استفاده می­‌شود. بیماری خودایمنی نقصی در عملکرد سیستم ایمنی است که بدن به بافت و سلول­‌های سالم خود حمله کرده و به آن‌­ها آسیب می‌­زند. همچنین اگر پزشک به وجود این گروه از بیماری‌­ها در فردی شک کند، ممکن است تست C3 را پیشنهاد دهد (1). این آزمایش در شرایط زیر نیز انجام می­‌شود:

• عفونت‌­های قارچی
• سپتیسمی گرم منفی (gram negative septicemia)
• عفونت­‌های انگلی مانند مالاریا
• و Paroxysmal Nocturnal Hemoglobinuria (PNH) که نوعی آنمی نادر و خطرناک است.
• شوک (2)

نتایج تست

رنج استاندارد برای کمپلمان3 باتوجه به سن، جنس و سابقه بیماری در افراد می­‌تواند متفاوت باشد، اما محدوده طبیعی برای این آزمایش معمولا 80 تا 160 میلی‌­گرم در دسی‌­لیتر خون در نظر گرفته می­‌شود. مقدار این پروتئین پس از ایجاد آسیب یا عفونت افزایش یافته و درمقابل، زمانی­‌که سیستم کمپلمان درحال پاسخ به بیماری است، کاهش پیدا می‌کند (1). کاهش سطح کمپلمان3 می‌­تواند به دو شکل ارثی یا اکتسابی رخ دهد.

علت پایین بودن C3

اگر تنها مقدار این کمپلمان خاص در فرد کاهش پیدا کرده و سایر اعضاءِ این سیستم در رنج طبیعی باشند، به احتمال زیاد، عاملی ژنتیکی مطرح است که می‌تواند در ادامه، ریسک ابتلا به بیماری‌های خودایمنی را افزایش دهد. اما اغلب سطح تعدادی از کمپلمان­‌های دیگر نیز با C3 کاهش می‌یابد که دراین حالت نقص ایجاد شده اکتسابی است. برای مثال کاهش این پروتئین می‌تواند درنتیجه­‌ی موارد زیر باشد:

• لوپوس اریتماتوز سیتمیک که نوعی بیماری خودایمنی است
• سیروز کبدی
• گلومرولونفریت
• هپاتیت
• سوءتغذیه
• عفونت باکتریایی (به ویژه عفونت نایسریا)
• آنژیوادم ارثی (ادم عروقی)
• رد پیوند کلیه
• نفریت لوپوسی (1،3)

اگر پزشک تشخیص دهد که ممکن است شما مبتلا به لوپوس باشید، نیاز است تعدادی آزمایش دیگر نیز برای بررسی وضعیت سیستم ایمنی انجام شود، از جمله:

· تست‌­هایی برای اندازه­‌گیری آنتی‌بادی‌­های مختلف درخون

· آزمایش‌­های Erythrocyte sedimentation rate (ESR) و C-reactive proteinکه التهاب را اندازه‌­گیری می­‌کنند

· تست­‌هایی برای برای بررسی این موضوع که آیا کلیه‌­ها، کبد و عضلات تحت تاثیر بیماری قرار گرفته اند یا خیر (5)

باید دقت کرد که احتمال خطا در آزمایشC3 به­‌خاطر حمل و ­نقل و نگهداری نامناسبِ نمونه‌­خون وجود دارد و دربعضی موارد نیاز است تست برای اطمینان تکرار شود (4).

منابع:

1. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/what-is-complement-c3-test

2. https://www.ucsfbenioffchildrens.org/medical-tests/complement-component-3-(c3)

3. https://www.mountsinai.org/health-library/tests/complement-component-3-c3

4. https://www.mayocliniclabs.com/test-catalog/overview/8174#Clinical-and-Interpretive

5. https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?contenttypeid=167&contentid=complement_c3_blood