تفسیر جواب آزمایش مغز استخوان

در این مقاله به مغز استخوان و وظایف آن، همچنین تفسیر آزمایش مرتبط با آن می‌پردازم:

مغزاستخوان، بافتی نرم و اسفنجی است که در مرکز اغلب استخوان‌­ها وجود دارد و انواع سلول­‌های خونی شامل گلبول‌­های قرمز، گلبول‌­های سفید و پلاکت‌­ها را ایجاد می‌­کند. آزمایش مغز استخوان (bone marrow test) برای بررسی این موضوع که آیا تعداد کافی از سلول­‌های خونی گفته­‌شده در این بخش تولید می‌­شوند یا خیر، کاربرد دارد. این تست برای تشخیص اختلالات مغزاستخوان، بیماری‌­های خونی و تعدادی از سرطان­‌ها استفاده می­‌شود. به‌­طورکلی دونوع آزمایش مغز استخوان وجود دارد که معمولا همراه­‌باهم انجام می‌­شوند:

– آسپیراسیون که مقداری از مایع مغز استخوان را خارج می‌­کند

– بیوپسی که مقداری از بافت مغزاستخوان را خارج می­کند (1)

چه‌­موقع نیاز به انجام این آزمایش است؟

معمولا این آزمایش به افرادی که تعداد پلاکت، گلبول­های قرمز یا سفید خون آن­ها بسیار بالا یا پایین است، توصیه می‌­شود. درواقع بیوپسی مغز استخوان در تعیین علت این ناهنجاری­‌ها کاربرد دارد که می­‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• کم­‌خونی یا تعداد کم گلبول­‌های قرمز خون
• بیماری‌­های مغزاستخوان، مانند میلوفیبروز یا سندرم میلودیسپلاستیک
• اختلالات مرتبط ­با سلول‌­های خونی مانند لکوپنی، ترومبوسیتوپنی، یا پلی سیتمی
• سرطان­‌های مغز استخوان یا خون مانند لوسمی یا لنفوم
• هموکروماتوز، نوعی اختلال ژنتیکی که با تجمع آهن در خون همراه است
• عفونت یا تب بی­‌دلیل

به­‌علاوه ممکن است پزشک این تست را برای بررسی میزان پیشروی بیماری در تشخیص مرحله سرطان یا ارزیابی روند درمان، درخواست کند (2).

تفسیر جواب آزمایش مغز استخوان

سمپل‌­های گرفته­‌شده توسط پزشک به آزمایشگاه فرستاده می‌­شوند و بعدازچندروز تا چندهفته، نتایج آماده است. جواب آزمایش به پزشک در موارد زیر کمک می­‌کند:

• تایید یا رد تشخیص انجام‌­شده برای یک بیماری
• تعیین میزان پیشرفت بیماری
• ارزیابی میزان موثر بودن درمان (3)

نتیجه نرمال، نشان­‌دهنده این موضوع است که مغزاستخوان حاوی تعداد و انواع مناسبی از سلول­‌های خون‌­ساز، سلول‌­های چربی و بافت همبند می‌­باشد. نتایج غیرطبیعی، ممکن است به­‌دنبال سرطان، عفونت یا بیماری‌­های دیگر مغزاستخوان به­‌وجود ­آیند. معمولا دراین شرایط پزشک برای تشخیص دقیق‌­تر، آزمایش‌­های بیشتری را درخواست داده یا درصورت نیاز، گزینه‌­های درمانی موجود را مطرح می‌­کند (2،4).

منابع:

1. https://medlineplus.gov/lab-tests/bone-marrow-tests/

2. https://www.healthline.com/health/bone-marrow-biopsy#why

3. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/bone-marrow-biopsy/about/pac-20393117

4. https://www.mountsinai.org/health-library/tests/bone-marrow-biopsy