تفسیر آزمایش progesterone

تفسیر آزمایش پروژسترون را در این مطلب می‌خوانید:

Progesterone هورمونی است که در هردو جنس زن و مرد وجود دارد اما عمدتا در خانم­ها و از تخمدان ترشح می‌­شود. این فاکتور در آماده­‌سازی رحم برای لانه­ گزینی تخم نقش داشته و سینه ­ها را نیز برای تولید شیر آماده می‌­کند. پروژسترون در مردان نیز با مقادیر بسیار کمتری وجود دارد و توسط غدد فوق­ کلیه و بیضه­‌ها تولید می­‌شود. این هورمون در ایجاد اسپرم یا به اصطلاح اسپرم­‌زایی نقش دارد.

برای اندازه­ گیری سطح این فاکتور در خون می‌­توان از آزمایش progesterone استفاده کرد که در تشخیص و مدیریت مشکلات احتمالی باروری کاربرد دارد. برای مثال از سنجش این هورمون در بررسی خطر حاملگی خارج رحمی یا سقط جنین، استفاده می­‌شود. در حاملگی خارج از رحم، تخمک بارور شده بجای اتصال به رحم، به بخش­ های دیگری مانند لوله فالوپ، حفره­‌شکمی یا دهانه ­رحم، متصل ­می‌شود. هردو این عارضه‌ها ( حاملگی خارج رحمی و سقط ) باعث کاهش سطح پروژسترون می­‌‌شوند (1،2).

چه ­موقع نیاز به انجام این آزمایش است؟

پزشک ممکن است، این آزمایش را برای خانم­‌هایی که باردار هستند یا مشکلاتی در بارداری دارند، درخواست کند همچنین آزمایش پروژسترون در شرایط زیر نیز برای بیمار انجام می‌شود:

· تعیین علت ناباروری در خانم­ها ( ناتوانی در بچه­ دار شدن )

· بررسی اینکه آیا تخمک­‌گذاری انجام شده است یا خیر؛ و اگر بله، در چه زمانی

· ارزیابی خطر سقط جنین

· کنترل بارداری پرخطر

· تشخیص بارداری خارج رحم (2،3)

آزمایش پروژسترون چگونه انجام میشود ؟

آزمایش progesterone ، آزمایش خونی است که به ­راحتی و با گرفتن نمونه خون انجام می­‌شود. پس از گرفتن جواب آزمایش، پزشکِ خود را درجریان داروهایی که قبل از نمونه‌گیری مصرف می­‌کردید، به ­ویژه قرص­‌های ضدبارداری و مکمل‌­های پروژسترون، قرار دهید تا وی آن را در تفسیر آزمایش progesterone شما اعمال کند.

انجام این آزمایش، ریسک و خطر چندانی ندارد و ممکن است تنها با دردی مختصر در محل وارد شدن سوزن یا مقداری کبودی در اطراف آن، همراه باشد. عوارض جدی­تر شامل غش، التهاب ورید و عفونت، در حین انجام آزمایش به­ ندرت رخ می‌­دهند (1).

تفسیر آزمایش progesterone

· مردان، زنان یائسه، خانم ­هایی که به­تازگی سیکل­جنسی آن­ها شروع شده است: آن قرار دارد. در ابتدا مقادیر کمی از آن در خون وجود دارد اما با آزادشدن تخمک، ترشح این هورمون افزایش پیدا می‌­کند. در ادامه اگر لقاح و بارداری صورت گیرد، پروژسترون، در راستای آماده­‌شدن بدن برای حمایت از جنین، بالا می­رود. اما درصورتی­که تخمک بارور نشود، سطح این هورمون در خون کاهش پیدا کرده و دوره پریودی آغاز می­‌شود. Progesterone در خانم­های باردار حدود 10برابر بیش­تر از سایر زنان است. رنج نرمال آزمایش پروژسترون برای گروه­های مختلف به­ شرح زیر می­‌ باشد:

· مردان، زنان یائسه، خانم ­هایی که به­‌تازگی سیکل­ جنسی آن­ها شروع شده است: 1 ng/mL یا کمتر

· زنان باردار: 5-20 ng/mL

– سه­‌ماهه اول: 11.2-90 ng/mL

– سه­‌ماهه دوم: 25.6-89.4 ng/mL

– سه­‌ماهه سوم: 48.4-42.5 ng/m (1)

اگر نتایج آزمایش خارج از محدوده­ های گفته ­شده، گزارش شود، غیرطبیعی تلقی شده و می­‌تواند بیانگر شرایط خاصی باشد. بالا بودن پروژسترون در آزمایش به ­دلایل زیر رخ می‌دهد:

· حاملگی

· وجود کیست تخمدان

· بارداری مولار

· ­­اختلال در غدد فوق­کلیه

· سرطان تخمدان

این هورمون می­‌تواند به دنبال حامله بودن دو یا چندقلو نیز، افزایش پیدا کند. درمقابل، فاکتورهای متعددی وجود دارند که می‌­توانند مقدار پروژسترون در خون را پایین بیاورند، شامل:

· حاملگی خارج از رحم

· سقط جنین

· عدم وجود تخمک ­گذاری طبیعی که می‌­تواند منجر به مشکلات باروری شود (2)

لازم به ذکر است که سطح پروژسترون، حتی در یک روز نیز ثابت نمی­‌باشد(1). بنابراین اعداد گزارش‌شده در برگه جواب آزمایش، به ­تنهایی بیانگر وضعیت فرد نمی‌­باشد و برای تفسیر آزمایش پروژسترون نیاز است با پزشک مشورت کرده و ممکن است، آزمایش در روز دیگری نیاز به تکرار داشته باشد.

منابع:

1. https://www.healthline.com/health/serum-progesterone

2. https://medlineplus.gov/lab-tests/progesterone-test/

3. https://www.webmd.com/women/guide/progesterone-test