تفسیر آزمایش anti ssa

در این مقاله، با آزمایش Anti SS-A/Ro و تفسیر نتایج آن، آشنا می‌شویم:

Anti SS-A/Ro یکی از چهار اتو­آنتی‌­بادی­ هستند که معمولا با عنوان "آنتی‌­ژن‌­های هسته­‌ایِ قابل استخراج" یا ENA شناخته می‌­شوند. هریک از این اتوآنتی‌­بادی­‌ها با یک یا چند پروتئین مرتبط با گونه‌­هایی از RNA های هسته‌­ای یا سیتوپلاسمی که می‌­توانند از 80 تا 350 نوکلئوتید تشکیل شده‌­باشند، در ارتباطند. آنتی‌بادی‌های ENA معمولا در افراد مبتلا به بیماری‌­های بافت همبند (بیماری‌­های روماتیسم سیستمیک) از جمله لوپوس اریتماتوز (LE)، بیماری بافت همبند مخلوط، سندرم شوگرن، اسکلرودرمی (اسکلروز سیستمیک) و پلی­میوزیت/درماتومیوزیت دیده می‌­شوند (3).

چه موقع این تست درخواست می‌­شود؟

درواقع Anti ssa در 24 تا 60 درصد از بیماران لوپوس و در 70% افراد مبتلا به یک اختلال خودایمنی دیگر به نام سندرم شوگرن دیده می‌­شود. بنابراین بررسی این فاکتور در تشخیص این اختلالات کاربرد دارد. معمولا این تست همراه با Anti-La(SSB) توسط پزشک درخواست می‌­شود که هردو با لوپوس نوزادی، یک بیماری غیرمعمول که ایجاد بثورات موقتی کرده و می‌تواند منجر به بلوک مادرزادی قلب شود، مرتبط می­‌باشند. بنابراین نیاز است خانم‌­های مبتلا به LE که قصدبارداری دارند، از نظر وجود این آنتی‌­بادی‌­ها چک شوند (2،4).

درمجموع می‌­توان گفت دو تست آنتی‌­بادی­‌های anti-Ro/SSA and anti-La/SSBدر موارد زیر کاربرد دارند:

• زنان مبتلا به SLE که باردار هستند یا ممکن است در آینده باردار شوند
• خانم‌­هایی که سابقه تولد فرزندی با بلوک قلبی یا میوکاردیت (التهاب عضلات قلب) دارند
• بیماران با سابقه جوش‌­های پوستی حساس به نور و غیرقابل توضیح
• بیماران به شدت مشکوک به SLE اما با تست ANA منفی
• بیماران با علائم خشکی دهان، keratoconjunctivitis sicca (بیماری خشکی چشم)، بزرگ شدن غدد بزاقی و اشکی (5)

تفسیر نتایج آزمایش

– کمتر از 1.0 U: نتیجه منفی

– برابر یا بیش از 1.0 U: نتیجه مثبت

همانطور که پیشتر اشاره شد نتیجه مثبت آزمایش با بیماری بافت همبند، از جمله سندرم شوگرن، لوپوس اریتماتوز (LE) و آرتریت روماتوئید مرتبط است. این تست برای مادران مبتلا به لوپوس اهمیت ویژه­‌ای داشته و نتیجه مثبت آن، بیانگر خطر بلوک مادرزادی در قلب نوزاد است. حضور آنتی­‌بادی‌­­های گفته شده در ارتباط با علائم التهاب­‌های خارج غده‌­ای در بیماران مبتلا به LE شامل واسکولیت، پورپورا، سیتوپنی و آدنوپاتی نیز گزارش شده است (3).

باتوجه به اینکه این تست در بسیاری از بیماران مبتلا به لوپوس نتیجه منفی را به­ همراه دارد، به عنوان یک تست تشخیصی برای لوپوس محسوب نمی‌­شود. اما با شرایط خاصی ازجمله حساسیت شدید به آفتاب که از شرایط بالینیِ زیرمجموعه لوپوس بوده و به ­نام لوپوس اریتماتوز تحت حاد جلدی (SCLE) شناخته می‌­شود، مرتبط است. همچنین این آنتی­‌بادی‌­ها با یک سندرم لوپوس ­مانند که با کمبود ژنتیکی ترکیباتی به نام کمپلمان همراه است، مرتبط می­‌باشد. (سیستم کمپلمان مجموعه­‌ای از پروتئین‌­ها است که به سیستم ایمنی در پاسخ به عوامل بیماری­‌زا کمک می­‌کند (1،4). درواقع این آزمایش برای تشخیص سندرم شوگرن نسبت به لوپوس کاربرد بیشتری دارد (2).

لازم به ذکر است که در 0.1 تا 0.5 درصد از افراد بالغ سالم نیز امکان حضور این آنتی‌­بادی‌­ها وجود دارد و برای تفسیر دقیق آزمایش نیاز است با پزشک خود مشورت کنید (5).

منابع:

1. https://www.medicalnewstoday.com/articles/323653

2. https://www.webmd.com/lupus/laboratory-tests-used-diagnose-evaluate-sle

3. https://www.mayocliniclabs.com/test-catalog/overview/81360#Clinical-and-Interpretive

4. https://www.hopkinslupus.org/lupus-tests/lupus-blood-tests/

5. https://www.the-rheumatologist.org/article/know-your-labs/2/?singlepage=1