تفسیر آزمایش lh

در این مطلب، با luteinizing hormone و تفسیر آزمایش آن، آشنا می‌شویم:

آزمایش LH، سطح هومونی به­نام luteinizing hormone را در خون می­‌سنجد که از غده هیپوفیز ترشح شده و نقش مهمی در رشد و عملکرد جنسی افراد دارد. این هورمون در خانم­‌ها به کنترل چرخه قاعدگی و آزادشدن تخمک از تخمدان کمک می­‌کند و در آقایان در ساخت تستوسترون در بیضه­‌ها نقش دارد. مقادیر پایینی از هومون لوتئینی در کودکان وجود دارد که چندسال قبل از بلوغ شروع به افزایش کرده و به‌­ترتیب در دختران و پسران، تولید استروژن از تخمدان‌­ها و ترشح تستوسترون از بیضه­‌ها را تسهیل می­‌کند. مقادیر بسیار بالا یا پایین این هورمون می‌­تواند بیانگر مشکلات متعددی ازجمله ناباروری، مشکلات قاعدگی در زنان، میل جنسی پایین در آقایان و بلوغ زیردرس یا دیررس کودکان باشد (1).

چه‌­موقع نیاز به انجام آزمایش LH است؟

LH با هورمون دیگری به­‌نام محرک فولیکول یا FSH در کنترل عملکرد جنسی کاربرد دارد. بنابراین آزمایش این دو هورمون معمولا با یکدیگر انجام می‌­شوند که در خانم‌­ها اغلب در شرایط زیر کاربرد دارند:

· تعیین علت ناباروری

· تعیین زمان تخمک­‌گذاری، زمانی­‌که احتمال بارداری بیشتر است

· بررسی علت قاعدگی نامنظم یا متوقف‌­شده

· تایید شروع یائسگی یا دوران قبل از آن. یائسگی زمانی است که دوره­‌های پریود در یک خانم متوقف شده و دیگر توانایی بارداری ندارد. معمولا این پروسه در 50 سالگی شروع می‌­شود.

در آقایان، سنجش هورمون لوتئینی به پیداکردن علت ناباروری، دلیل تعداد اسپرم پایین و تمایل‌­جنسی کاهش‌­یافته، کمک می­‌کند. در کودکان نیز از اندازه‌­گیری این هورمون برای تشخیص بلوغ زودرس یا دیررس استفاده می‌­شود. اگر بلوغ در دختران و پسران به‌­ترتیب قبل از 9 و 13 سالگی رخ دهد، بلوغ زودرس نام دارد و اگر تا 13 سالگی دختران یا 14سالگی در پسران به تاخیر بیفتد، بلوغ دیررس خواهد بود (1).

تفسیر آزمایش lh

رنج نرمال luteinizing hormone وابسته به فاکتورهای مختلف و در زن، مرد و کودک متفاوت است. برای مردان بازه 1.24–7.8 IU/L طبیعی درنظر گرفته می­‌شود. سطح این هورمون در خانم‌­ها، باتوجه به بخشی از چرخه قاعدگی که فرد در آن قرار دارد، تغییر می‌­کند و مقادیر نرمال آن به‌­شرح زیر است:

– در فاز فولیکولی (حدود دو هفته اول سیکل جنسی): 1.68 – 15 IU/mL

– روز تخمک­‌گذاری (که درحالت ایده­‌آل، 14 امین روز سیکل می­باشد): 21.9 – 56.6 IU/mL

– فاز لوتئال (حدود دو هفته دوم سیکل جنسی): 0.61 – 16.3 IU/mL

– پس از یائسگی: 14.2 – 52.3 IU/mL

در دخترانی که هنوز به بلوغ نرسیده‌­اند (کودکان 1 تا 10 ساله)، سطح LH پایین­تر و حدود 0.03-3.9 IU/L می‌­باشد (2).

افزایش سطح LH و FSH در خانم‌­ها، می‌­تواند نشان­‌دهنده اختلالاتی در تخمدان باشد که به‌­عنوان نارسایی اولیه تخمدان شناخته می‌­شود. از علل وقوع این عارضه می­توان به موارد زیر اشاره کرد:

· عدم رشد و تکامل صحیح تخمدان‌­ها

· ناهنجاری­‌های ژنتیکی، مانند سندرم ترنر (نوعی اختلال ژنتیکی که بر رشد جنسی در زنان تأثیر گذاشته و اغلب باعث ناباروری می‌­شود)

· قرارگرفتن در معرض اشعه­‌ها

· سابقه مصرف داروهای شیمی درمانی

· اختلالات خودایمنی

· تومور تخمدان

· بیماری تیروئید یا آدرنال

· سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)؛ نوعی اختلال هورمونی شایع که زنان باردار را تحت‌­تاثیر قرار می­‌دهد و از علل شایع ناباروری است (3)

درمقابل، کاهش سطح LH در زنان می­‌تواند در نتیجه نارسایی تخمدان رخ دهد که در بسیاری از موارد به­‌دلیل اختلالاتی در بخش­‌هایی از مغز مانند غده هیپوفیز است. مشکلاتی در غذاخوردن یا سوءتغذیه نیز می‌­توانند در افت مقادیر هورمون لوتئینی تاثیرگذار باشند (1،3).

هورمون luteinizing hormone در آقایان مانند سایرین همراه با افت و خیزهایی است؛ برای مثال افزایش سطح این هورمون در شرایط زیر دیده می­شود:

· آسیب دیدن بیضه­‌ها به‌­دلیل شیمی ­درمانی، پرتو درمانی، عفونت یا سوءمصرف الکل

· سندرم کلاین‌­فلتر، اختلالی ژنتیکی که بر رشدجنسی مردان تاثیرگذاشته و اغلب باعث ناباروری می‌­شود

سطوح پایین این فاکتور در مردان نبز می­‌تواند بیانگر اختلالی در غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس باشد. همانطور که پیشتر اشاره شد از این تست در بررسی وضعیت بلوغ کودکان استفاده می­شود که مقادیر بالای آن می‌­تواند به‌­عنوان شروع بلوغ یا نزدیکی آن تلقی شود. درصورتی‌­که این اتفاق قبل از 9سالگی دختر یا قبل از 10سالگی در یک پسر رخ دهد، ممکن است مشکلات زیر مطرح باشند:

· اختلال در سیستم عصبی مرکزی

· نوعی آسیب مغزی

به­‌علاوه، کاهش هورمون مدنظر در کودکان از نشانه‌­های بلوغ تاخیری است که معمولا ناشی از عواملی همچون اختلال در تخمدان یا بیضه­‌ها، سندرم ترنر در دختران و کلاین­‌فلتر در پسران، عفونت، کمبود هورمونی یا نوعی اختلال در غذاخوردن می­‌باشد (1). توجه­ داشته‌­باشید که آزمایش LH به­‌تنهایی، برای تشخیص هیچکدام از بیماری‌­های گفته‌­شده کافی نیست و باید با متخصص مربوطه مشورت کنید.

منابع:

1. https://medlineplus.gov/lab-tests/luteinizing-hormone-lh-levels-test/

2. https://www.medicalnewstoday.com/articles/324122#normal-lh-ranges-and-what-they-mean

3. https://www.healthline.com/health/lh-blood-test#results