giant platelet در آزمایش خون چیست ؟

در این مطلب درباره‌ی پلاکت غول پیکر در آزمایش خون می‌خوانید:

پلاکت­­ها که به نام ترومبوسیت نیز شناخته می­شوند، کوچک­ترین سلول­های خونی هستند که از تجزیه سلول­هایی به­نام مگاکاریوسیت­ به بخش­های کوچک­تر، درمغز استخوان تشکیل می­شوند. در ادامه پلاکت­ها وارد گردش خون شده و بااتصال به یکدیگر و آزادکردن موادی مانند سروتونین، اپی­نفرین، هیستامین و ترومبوکسان به ایجاد لخته و بستن زخم کمک می­کنند.

giant platelet در آزمایش خون چیست ؟

giant platelet یا پلاکت­های غول­پیکر به ترومبوسیت­هایی اشاره دارد که به­طور غیرمعمول بزرگ بوده و درنتیجه توانایی اتصال به دیواره­ی عروق در آن­ها کاهش پیدا کرده است. بنابراین درهنگام بروز جراحت، اگر درصد زیادی از پلاکت‌های فرد giant platelet باشد ممکن است در ایجاد لخته دچار مشکل شده و بیش از حد خون از دست بدهد، زیرا پلاکت‌های درشت آنها عملکرد درستی نمی‌توانند داشته باشند.(1)

پلاکت غول پیکر نشانه چیست ؟

این مشکل معمولا نشان از وجود سندرمی نادر، به نام Bernard-Soulier است. سندرم برنارد-سولیر به واسطه پلاکت­های بزرگ و همراه با تعداد پایین پلاکت‌­ها شناخته می­شود. کبودی راحت و خون­ریزی مکرر بینی از نشانه­های این بیماری است که معمولا در کودکان و یا بچه­های تازه متولد شده تشخیص داده می­شود. افراد مبتلا به این سندرم ممکن است خون ریزی‌های شدیدی را در اثر ضرباتی جزئی و یاحتی به شکل خود به خودی و بدون ضربه، تجربه کنند. اغلب خانم­های مبتلا به این سندرم ، دوران قاعدگی طولانی با خون­ریزی‌های شدید دارند (2).

از دیگر شرایطی که می­تواند منجر به تولید پلاکت­هایی بزرگتر از حالت نرمال شود، سندرم پلاکت خاکستری و یا آنومالی May-Hegglin است. سندرم پلاکت خاکستری، ترومبوسیت­های غول پیکری را ایجاد می­کند که با رنگ خاکستری در زیر میکروسکوپ شناسایی می­شوند و ناهنجاری May-Hegglin با یک ژن مغلوب باعث ایجاد پلاکت­های بزرگ می­شود. تمامی این اختلالات معمولاً بدون علامت هستند، اما تحت شرایطی می­توانند باعث کبودی و خون­ریزی بیش از حد شوند.

علت

معمولا این اختلال ارثی است و کودک ژن­های معیوب را از والدین خود دریافت می­کند (حتی اگر والدین این اختلال را نداشته باشند). برای مثال ژن­های مربوط به سندرم برنارد-سولیر بر روی کروموزوم 17 قرار داشته و درصورتی که هردو والد حامل ژن این سندرم باشند، ممکن است کودک با پلاکت­هایی غول­پیکر به دنیا آید. این ژن مرتبط با تولید گلیکوپروتئین­هایی است که در پلاکت یافت می­شوند.

درمان

معمولا این بیماری درمان ندارد، اما می­توان اقداماتی برای کاهش علائم انجام داد. به طور مثال، برای کاهش بازه خون­ریزی ممکن است دسموپرسین استات (DDAVP) یا عوامل آنتی فیبرینولیتیک ( ضد تجزیه کننده لخته ) تجویز شود. افرادی که در آزمایش آنها giant platelet ذکر شده است، باید از مصرف داروهای ضدپلاکت خودداری کنند. اگر این اختلال شدید باشد نیاز است فعالیت­های فرد کنترل شده و برای مثال شخص از ورزش­های تماسی خودداری کند. گاهی نیاز است برای جبران خون­ریزی حاصل از صدمه و یا جراحی، تزریق خون انجام شود. (1) اگر شاهد گزارش giant platelet در جواب آزمایش خون خود یا نزدیکان هستید نگران نباشید و لزوما به معنی ابتلا به بیماری خطرناکی نیست و با متخصص در این باره مشورت کنید.

1. https://www.sightdx.com/knowledge-center/giant-platelets

2. https://medlineplus.gov/genetics/condition/bernard-soulier-syndrome/