عوارض پایین بودن اوره خون

اوره خون چیست و کاهش سطح آن با چه عوارضی می‌تواند همراه باشد؟ در این مقاله می‌خوانیم:

blood urea nitrogen (BUN) test، آزمایشی است که برای بررسی عملکرد کلیه­‌ها و با اندازه­‌گیری میزان نیتروژن اوره خون یا BUN انجام می‌­شود. نیتروژن اوره محصول دفعی است که از تجزیه پروتئین‌­ها در کبد ایجاد می‌­شود. درحالت عادی، کلیه‌­ها این مواد زائد را از بدن دفع می­‌کنند اما اگر این اندام­ دچار مشکل شود، مواد زائد به درستی حذف نشده و سطح آن­ها در خون بالا می‌­رود (1).

چه‌­موقع نیاز به انجام این آزمایش است؟

ممکن است این آزمایش برای تشخیص، غربالگری یا نظارت بر وضعیت پزشکی فرد استفاده شود:

· Diagnosis یا تشخیص: اصطلاحی است که در پزشکی به یافتن علت مربوط به علائمی که ایجاد شده‌اند، اطلاق می­‌شود. پزشک ممکن است درصورت مشاهده علائمی از بیماری­‌های کلیوی ازجمله تغییرات ادرار، تورم در بازو یا پاها، گرفتگی عضلات و خستگی مداوم، این آزمایش را به شما پیشنهاد کند.

· Screening یا غربالگری: در این پروسه تلاش می­‌شود تا اختلالات ممکن در سلامتی فرد، قبل از بروز علائم تشخیص داده­‌شوند. گاهی نیتروژن اوره خون به عنوان بخشی از یک چکاپ روتین برای تشخیص بیماری‌­های کلیوی بالقوه، اندازه‌­گیری می‌­شود؛ به‌­ویژه در افرادی که به‌­دلیل دیابت، مشکلات قلبی‌­عروقی یا سابقه‌­خانوادگی اختلالات کلیوی در ریسک بیشتری قرار دارند.

· Monitoring : روشی برای ارزیابی تغییر وضعیت بیمار در روند درمان است. اندازه­‌گیری BUN می‌­تواند در بررسی عملکرد کلیه درطول زمان مفید باشد و پاسخ به درمان را در فرد بسنجد.

این تست معمولا همراه با تست کراتینین، انجام می‌­شود تا تشخیص صحیح­‌تری انجام شود (2).

تفسیر نتایج

رنج نرمال BUN به عوامل زیادی وابسته است و ممکن است از آزمایشگاهی تا آزمایشگاه دیگر متفاوت باشد، اما در تعدادی از منابع، بازه طبیعی برای این فاکتور مطابق زیر درنظر گرفته شده‌­است:

– افراد بالغ تا 60 سال سن: 6-20 mg/dL

– افراد بالغ با بیش‌­از 60 سال سن: 8-23 mg/dL

افزایش یا کاهش نیتروژن اوره خون می‌­تواند بیانگر مشکلات متعددی باشد، به این دلیل که کبد وکلیه­‌ها در عملکرد بسیاری از بخش­‌های بدن نقش دارند و اختلال در سایر قسمت‌­ها می‌­تواند بر این اندام­ نیز تاثیر گذاشته و باعث تغییراتی در سطح BUN شود.

دلایل کاهش سطح BUN

ممکن است کاهش نیتروژن اوره موجود در خون به‌­دلایل زیر رخ دهد:

• رژیم‌­غذایی کم­ پروتئین، سوء­تغذیه یا گرسنگی
• بیماری­‌های کبدی و درنتیجه اختلال در عملکرد آن
• کمبود آنزیم‌­های چرخه اوره به‌­صورت ژنتیکی
• هورمون رشد و IGF-1 بالا که باعث مهار سنتز اوره می‌­شوند. برای مثال کودکانی که هورمون رشد انسانی دریافت می­‌کنند، به دلیل کاهش سنتز اوره، BUN پایین‌­تری دارند.
• مصرف تعدادی از داروها
• هیدراتاسیون بیش‌­ازحد یا نوشیدن آب زیاد
• بارداری که باعث افزایش حجم پلاسما می‌­شود
• بیماری ویلسون
• سندرم فانکونی
• مسمومیت با سرب
• آتروفی زرد کبدی (3).

عوارض پایین بودن اوره خون

پایین بودن نیتروژن اوره در خون، به­‌خودی‌­خود چندان خطرناک و بیماری‌­زا نیست اما عوامل ایجادکننده این شرایط ممکن است مشکل­‌ساز باشند؛ برای مثال رژیم‌­غذایی کم‌­پروتئین می‌­تواند عملکرد بخش­‌های مختلف بدن را تحت­‌تاثیر قرار داده و تهدیدکننده باشد. اختلالات کبدی که باعث تجزیه کمتر اوره و کاهش سطح BUN می­‌شوند نیز اهمیت زیادی داشته و پیامد­های جدی را به‌­همراه دارند. بنابراین برای بررسی عوارض پایین بودن اوره خون نیاز است ابتدا علت این رخداد توسط پزشک و با آزمایش‌­های بیش­تر، تشخیص داده شود (4).

منابع:

1. https://www.healthline.com/health/bun

2. https://www.testing.com/tests/blood-urea-nitrogen-bun/

3. https://labs.selfdecode.com/blog/causes-of-high-or-low-blood-urea-nitrogen-bun/

4. https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/17684-blood-urea-nitrogen-bun-test