دوره پنجره الایزا نسل 4

در این مطلب، در رابطه با نسل4 تست ELISA و دوره پنجره آن، می‌خوانیم:

HIV (human immunodeficiency virus) ویروسی است که سیتم‌ایمنی بدن را تحت‌تاثیر قرار می‌­دهد. درواقع این ویروس، نوعی از گلبول­‌های سفید به­‌نام CD4ها را هدف قرار داده و از آن‌­ها برای تکثیر خود استفاده می­‌کند. این پدیده موجب ازبین رفتن سلول­‌ها شده و توانایی بدن در مبارزه با سایر عفونت و بیماری­‌ها را کاهش می­‌دهد. درصورتی­‌که درمانی صورت نگیرد، بیماری به مراحل پیشرفته خود رسیده و ایدز یا سندرم نقص ایمنی اکتسابی را به­‌وجود می­آورد. باوجود پیشرفت­‌های قابل‌توجه پزشکی، همچنان درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد؛ اما داروهای موجود می­‌توانند روند بیماری را کند کرده و اکثرِ افراد مبتلا را قادر به زندگی سالم و طولانی سازند (1).

تست الایزا

درطول زمان، آزمایش‌­های متعدد و مختلفی برای سنجش این ویروس در بدن طراحی شده است که هرکدام دقت و مزایای متفاوتی دارند. الایزا یا یا enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) از این تست‌ها می‌باشد که درطول زمان، مدام پیشرفت کرده و نسل­‌های مختلف یک تا چهار برای آن تعریف شده است. امروزه تمامی نسل­‌های الایزا منسوخ شده و تنها الایزای نسل چهار کاربرد دارد. از مزایای این تست، تشخیص سریع و دقیق‌­تر ویروس HIV است که از گسترش عفونت، جلوگیری می­‌کند. درواقع نسل چهارم این آزمایش می­‌تواند ویروس را در مرحله حاد بیماری، که ویروس به‌سرعت درحال تکثیر است و احتمال انتقال بیماری بالا است، شناسایی کند. بنابراین اهمیت ویژه­‌ای داشته و معمولا اولین تستی است که در بررسی امکان ابتلا به اچ آی وی، اندازه‌گیری می­‌شود (2،3). الایزا نسل4، دو فاکتور را درخون اندازه‌گیری می­‌کند:

– آنتی‌­ژن: نوع خاصی از پروتئین­‌های ساختاری ویروس است که باعث تحریک سیستم‌ایمنی می‌­شود. آنتی‌ژن موجود بر سطح ویروس اچ آی وی، P24 نام دارد که مختص این ویروس بوده و در الایزا اندازه­‌گیری می‌­شود.

– آنتی‌­بادی­‌ها: پروتئین‌­هایی هستند که توسط سیستم ایمنی تولید شده و به بدن در مبارزه با عوامل بیماری­‌زا کمک می‌­کنند. بدن در مواجه با آنتی‌­ژن‌­های P24، آنتی­‌بادی‌­هایی را ترشح می­‌کند. (3)

دوره پنجره الایزا نسل 4

پس از ورود ویروس به داخل بدن، نیاز است مدت زمان مشخصی بگذرد تا مقادیر آنتی‌­­ژن‌­های سطحی ویروس و آنتی‌­بادی‌­های گفته‌­شده، به سطح قابل قبولی رسیده و قابل شناسایی شوند. به این بازه زمانی، دوره پنجره HIV گفته می­‌شود. بنابراین در شرایطی که تست الایزا قبل از پایان دوره پنجره انجام شود، ممکن است نتیجه تست، منفی کاذب شود. بدین معنا که ویروس در بدن شخص وجود دارد اما امکان سنجش آن هنوز فراهم نشده و به­‌اشتباه جواب آزمایش اچ آی وی، منفی است. بنابراین در انجام آزمایش و تفسیر نتایج حاصله، نیاز است به دوره پنجره، توجه شود (2،3).

بازه‌زمانی این دوره برای افراد مختلف متفاوت است اما باتوجه‌­به CDC، دوره پنجره اچ آی وی برای این تست بین 3 تا 12 هفته درنظر گرفته می­‌شود. طبق برخی منابع، اگر شما آزمایش HIV را قبل از میانگین 18 روز پس از ابتلا انجام دهید، ممکن است نتیجه اعلام شده منفی کاذب باشد (2،3).

در مقابل، بیماری‌­هایی مانند لایم، سیفلیس یا لوپوس می­توانند منجر به مثبت کاذب برای HIV شوند. به این معنا که فرد مبتلا به اچ آی وی نیست اما نتیجه آزمایش الایزا مثبت اعلام شده­است. بنابراین، اگر نتیجه تست اولیه مثبت شود، نیاز است تست‌­های پیچیده‌­تری مانند differentiation assay یا اسیدنوکلئیک (NAT) انجام شوند (3). نکته کلیدی در این بیماری، تشخیص و درمان به‌موقع است که شانس افزایش طول عمر فرد را به­‌شدت بالا می­برد. بنابراین اگر فکر می­‌کنید که ممکن است به این ویروس آلوده شده باشید، بهتر است هرچه زودتر آزمایش­‌های مربوطه را پیگیر شوید.

منابع:

1. https://www.medicalnewstoday.com/articles/17131#what-is-hiv

2. https://www.healthline.com/health/hiv/4th-generation-hiv-test#definition

3. https://www.healthline.com/health/elisa-western-blot-tests-for-hiv#elisa-test-and-hiv-differentiation-assay