آیا پریودی مانع رشد قد دختران می‌شود؟ حقایق علمی، باورهای رایج و راهکارهای رشد بلندتر بعد از بلوغ

آیا پریودی مانع رشد قد دختران می‌شود؟ حقایق علمی، باورهای رایج و راهکارهای رشد بلندتر بعد از بلوغ

یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های دختران نوجوان و والدینشان این است که “اگر پریود شوم دیگر قد نمی‌کشم؟” یا “آیا پریود شدن رشد قد را متوقف می‌کند؟” این سوال به خاطر شایعات، حرف‌های دورهمی یا حتی گاهی نظر پزشکان متفاوت، همیشه مطرح است. در این مقاله علمی، به طور کامل و ساده به این نگرانی‌ها پاسخ می‌دهیم.

پریودی چیست؟

پریود یا قاعدگی، یکی از مراحل بلوغ دختران است که معمولاً بین ۹ تا ۱۵ سالگی آغاز می‌شود. این اتفاق به خاطر تغییرات هورمونی در بدن رخ می‌دهد و نشان‌دهنده آماده شدن بدن برای باروری است.

نکته: طبق آمار، میانگین سن شروع پریود در ایران حدود ۱۲ سالگی است؛ ولی این عدد می‌تواند بسته به تغذیه، ژنتیک و شرایط جسمی فرد متفاوت باشد.

برای پریودی چی خوبه؟ راهنمای جامع تغذیه و درمان خانگی درد قاعدگی

فرآیند رشد قد چگونه است؟

رشد قد زمانی اتفاق می‌افتد که صفحات رشد در انتهای استخوان‌های بلند باز هستند. این صفحات تا زمان بلوغ فعالند و با رسیدن هورمون‌های جنسی مثل استروژن (در دختران)، به تدریج بسته می‌شوند یعنی رشد قد کند و بعد متوقف می‌شود.

عوامل موثر بر رشد قد:

• ژنتیک (وراثت)
• تغذیه مناسب (کلسیم، پروتئین، ویتامین‌ها)
• فعالیت بدنی و ورزش
• خواب کافی
• بیماری‌ها یا اختلالات هورمونی

تأثیر پریودی بر رشد قد

وقتی دختران اولین پریود را تجربه می‌کنند، وارد مرحله‌ای از بلوغ می‌شوند که هورمون استروژن بالا می‌رود. این هورمون، صفحات رشد استخوان را به تدریج می‌بندد، اما این فرآیند یک شبه اتفاق نمی‌افتد!

آیا پریودی فوراً رشد قد را متوقف می‌کند؟

خیر! بیشتر دختران بعد از اولین پریود، هنوز بین ۵ تا ۷ سانتی‌متر رشد می‌کنند (معمولاً طی ۲ سال بعد از شروع پریود).

بسته شدن صفحات رشد وابسته به ژنتیک و شرایط جسمی فرد است.

مثال ساده:

فرض کنید یک دختر در ۱۲ سالگی پریود می‌شود، ممکن است تا ۱۴ سالگی (یعنی ۲ سال بعد) حدود ۵ سانتی‌متر رشد کند.

استثناها

دخترانی که خیلی زود پریود می‌شوند (مثلاً قبل از ۹ سالگی)، یا دچار اختلالات هورمونی هستند، شاید رشد قد کوتاه‌تری داشته باشند.

قاعدگی نشانه بلوغ استخوان‌هاست و معمولاً پس از آغاز آن، رشد قدی با سرعت کمتری ادامه می‌یابد و به تدریج متوقف می‌شود.

باورهای غلط و حقایق مهم

باور غلط: “وقتی پریود شوم قد من دیگر بلند نمی‌شود.”

حقیقت: ۹۰٪ دختران بعد پریود هنوز چند سانتی‌متر رشد می‌کنند. سرعت رشد کم می‌شود، اما کاملاً متوقف نمی‌شود.

باور غلط: “اگر همزمان با پریود ورزش کنم یا شیر بخورم قدکشی بیشتر می‌شوم.”

حقیقت: فقط عوامل تغذیه، ژنتیک و وضعیت سلامت عمومی روی رشد قد موثرند؛ نه فقط زمان‌بندی ورزش یا خوراک بعد از پریود.

آیا حمام در پریودی ضرر دارد؟ پاسخ علمی و بایدها و نبایدهای بهداشتی

نکاتی برای افزایش رشد قد بعد از پریودی

اگر هنوز نوجوان هستید و کم و بیش تا ۲ سال بعد پریود امکان رشد دارید، این نکات را رعایت کنید:

۱. تغذیه

• روزانه شیر، ماست، پنیر، تخم مرغ مصرف کنید.
• منابع پروتئینی مثل گوشت، مرغ، ماهی و حبوبات
• مصرف کافی ویتامین D (در معرض آفتاب یا مکمل، با نظر پزشک)

۲. ورزش

• ورزش‌هایی مثل والیبال، بسکتبال، شنا و حرکات کششی مفید هستند
• فعالیت بدنی منظم باعث تحریک هورمون رشد می‌شود

۳. خواب

• هر شب حداقل ۸ ساعت خواب عمیق
• بیشتر رشد قد در خواب اتفاق می‌افتد

۴. کنترل استرس

• استرس شدید و طولانی‌مدت ممکن است تولید هورمون رشد را کم کند

جدول میانگین رشد قد قبل و بعد پریودی

سوالات متداول (FAQ)

آیا بعد پریود دیگر اصلاً قد نمی‌کشیم؟

خیر، رشد کند می‌شود اما کاملاً متوقف نمی‌شود.

تا چند سال بعد پریود ممکن است قد بلند شویم؟

معمولاً تا ۲ سال بعد از اولین پریود رشد ادامه دارد.

آیا می‌توان کاری کرد که قد بیشتر بلند شود؟

تغذیه، خواب و ورزش مناسب می‌تواند رشد را به حداکثر برساند. ژنتیک نقش اصلی را دارد.

نتیجه‌گیری

پریودی یا شروع قاعدگی به معنای توقف کامل رشد قد نیست. بیشتر دختران طی یکی دو سال پس از اولین پریود، همچنان چند سانتی‌متر دیگر رشد می‌کنند. در واقع، پریودی فقط سرعت رشد قد را کاهش می‌دهد و صفحات رشد استخوان به مرور زمان بسته می‌شوند. رشد نهایی هر فرد تا حد زیادی به ژنتیک، تغذیه، ورزش و سبک زندگی بستگی دارد. اگر بعد از اولین پریود تغذیه سالم، ورزش مناسب و خواب کافی داشته باشید، بهترین فرصت را برای افزایش قد خود استفاده کرده‌اید. پس نگران توقف ناگهانی رشد قد نباشید و برای داشتن بدنی سالم، سبک زندگی مناسبی را دنبال کنید. در صورت داشتن سوال یا نگرانی خاص، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید تا با خیال راحت مسیر رشد خود را طی کنید.

در پنل تفسیر آزمایش تخصصی دکتر لاندا، تفسیر آزمایش‌ خود را با دقت و کیفیتی که جایگزین دیگری ندارد دریافت کنید. همچنین، امکان دریافت مشاوره از پزشکان متخصص دکتر لاندا برای مسائل پزشکی شما فراهم است.

منابع

1. NIH: National Institutes of Health
2. Mayo Clinic: Female Growth and Puberty
3. Mayo Clinic