آزمایش esr در کرونا

در این مقاله، با آزمایش ESR و سرعت رسوب گلبول‌های قرمز در کرونا، آشنا می‌شویم:

ESR (erythrocyte sedimentation rate)، نوعی آزمایش خون است که میزان التهاب موجود در بدن را براساس سرعت رسوب اریتروسیت یا گلبول‌های قرمز، اندازه­‌گیری می­کند. درواقع ظرف حاوی نمونه­‌خون مدتی ساکن قرار داده شده و سرعت ته­‌نشنین شدن RBCها در طول یک ساعت اندازه­‌گیری می‌­شود. زمانی‌که بدن درگیر التهاب باشد، اریتروسیت‌­ها به‌­یکدیگر متصل شده و ایجاد توده­‌هایی می‌­کنند که نسبت به سلول‌­های منفرد متراکم‌­تر بوده و سریع‌­تر ته‌­نشین می‌­شوند. بنابراین هرچه سرعت رسوب یا ESR بیشتر باشد، التهاب نیز بیشتر است (5).

تفسیر نتایج آزمایش

نتایج آزمایش ESR بیانگر فاصله ایجادشده بین فاز شفاف روی تیوب نمونه‌خون و گلبول­‌های قرمز ته‌­نشین شده، است که به­‌شکل میلی‌­متر بیان می‌­شود. رنج نرمال در افراد مختلف به شرح زیر است:

– مردان کمتر از 50 سال 0-15 mm/hour

– مردان بالای 50 سال 0-20 mm/hour

– خانم­‌های کمتر از 50 سال 0-20 mm/hour

– خانم­‌های بالاتر از 50 سال 0-30 mm/hour

– کودکان 0-10 mm/hour

(6)

آزمایش ESR در کرونا

کرونا مانند بسیاری از بیماری‌­های دیگر همراه با ایجاد التهاباتی در بدن است و به‌­همین دلیل، انتظار می­رود که ESR در افراد مبتلا به کوید-19 تاحدی افزایش پیدا کند. مطالعات مختلفی که در این زمینه انجام شده­‌اند نیز، این موضوع را تایید می‌کنند. اما آنچه بحث­‌برانگیز است رابطه بین بزرگی ESR و شدت بیماری در بیماران کرونایی است. برخی مطالعات نشان داده‌­اند که مقدار عددی این فاکتور بدون وابستگی به شدت بیماری افزایش پیدا می­‌کند و ارتباط مستقیمی بین آن‌­ها وجود ندارد (2). درحالی‌که نتایج اغلب مطالعات بیانگر رابطه مستقیمی بین این دو فاکتور می­‌باشد.

این ارتباط را می­‎‌توان از دوطریق توجیه کرد؛ از طرفی می­‌توان تصور کرد که التهاب در گروه مبتلا به کرونای شدید، بیشتر بوده و درنتیجه سرعت رسوب RBCها نیز افزایش پررنگ­‌تری داشته‌­است. ازطرف دیگر می­‌توان گفت افراد مسن در گروه بیماران مبتلا به کرونا با شدت بالا نسبت به گروه دیگر، بیشتر حضور داشته‌­اند و درواقع این افزایش سن باعث بالارفتن فاکتور ESR در این گروه شده است و نه التهاب (3،4). البته باتوجه به نوظهور بودن پدیده کرونا و محدود بودن شواهد موجود، این بحث پرچالش ادامه دارد و نیاز است مطالعات بیش­تری انجام شود.

منابع:

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7896696/#:~:text=The%20sustained%20high%20level%20of,dysfunction%5B12%2D15%5D.

2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34260778/

3. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1201971220303623

4. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jcla.24162

5. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/sed-rate/about/pac-20384797

6. https://www.healthline.com/health/esr#causes-of-high-esr