ذخیره تخمدان نرمال چند باید باشد؟

ذخیره تخمدان نرمال چند است و چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟ در این مقاله می‌خوانیم:

خانم‌­ها با تمام تخمک‌­هایی که درطول زندگی خواهند داشت، به­‌دنیا می‌­آیند که حدود 1-2 میلیون عدد می‌­باشد. در ادامه بدن قادر به ساخت تخمک‌­های جدید نخواهد بود، اما ممکن است تعداد آن‌­ها دراثر عوامل مختلفی کاهش پیدا کند. آزمایش ذخیره تخمدان، که معمولا به تست Anti-Mullerian hormone (AMH) اشاره دارد، باهدف ارزیابی تعداد و کیفیت­ این تخمک­‌ها انجام می‌­شود.

آزمایش AMH، سطح هومونی به‌­نام آنتی‌­مولرین را در خون اندازه­‌گیری می‌­کند که توسط سلول‌­های گرانولوزا در فولیکول‌­های تخمدان ساخته شده و به‌­نوعی بیانگر ذخیره تخمدان فرد است. این تست در زنان، باهدف پیش­بینی توانایی بالقوه فرد در باروری و تعیین زمان یائسگی انجام می­‌شود. نقش این هورمون و سطح نرمال آن وابسته به سن و جنسیت افراد است؛ برای مثال با افزایش سن، سطح این فاکتور در خون کاهش می­‌یابد که با نام Diminished Ovarian Reserve (DOR) شناخته می­‌شود و در مواردی ممکن است مشکل‌­ساز باشد (1،2،3).

چه‌­موقع نیاز به انجام آزمایش AMH است؟

پزشک معمولا در شرایط زیر این تست را برای خانم­‌ها درخواست می‌­کند:

· بررسی پتانسیل باروری فرد

· پیش‌­بینی زمان شروع یائسگی؛ زمانی در زندگی یک خانم که دوره‌­های قاعدگی وی متوقف شده و دیگر امکان بارداری وجود نخواهد داشت. این دوران معمولا در حدود 50 سالگی آغاز می­‌شود.

· تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)؛ نوعی اختلال هورمونی که از عوامل شایع ناباروری در زنان است.

· بررسی علت وجود یک­‌سری ویژگی‌­های مردانه در زن (اختلال virilization)

· به­‌صورت دوره‌­ای در بررسی وضعیت زنان مبتلا به انواع مشخصی از سرطان‌­های تخمدان

· تعیین علت یائسگی زودرس

· تشخیص علت آمنوره یا عدم شروع یا توقف قاعدگی؛ که اغلب در دخترانی که دوران قاعدگی آن­ها تا سن 15 سالگی آغاز نشده است و زنانی که چندین دوره قاعدگی را نداشته‌­اند، دیده می‌­شود.

· بررسی نوزادانی که اندام تناسلی آن­ها به‌­طور دقیق بیانگر جنسیتشان نمی­‌باشد

اگر در باردار شدن با مشکل مواجه شده‌­اید یا قرار است از روش­‌های کمکی مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF)، استفاده کنید، ممکن است به این آزمایش نیاز داشته‌­باشید (3،4).

ذخیره تخمدان نرمال چند باید باشد؟

رنج معین و دقیقی از این هورمون که طبیعی درنظر گرفته­‌شود، وجود ندارد و این بازه می­‌تواند در آزمایشگاه­‌های مختلف، متفاوت باشد. بنابراین بهتر است نتیجه آزمایش خود را با رفرنس رنج (reference range) اعلام‌شده در برگه آزمایشگاه، مقایسه کنید. اما به­‌طورکلی می‌­توان رنج طبیعی برای خانم­‌ها در سنین مختلف را مطابق زیر تعریف کرد:

– 45 سال: 0.5 ng/mL

– 40 سال: 1 ng/mL

– 35 سال: 1.5 ng/ mL

– 30 سال: 2.5 ng/mL

– 25 سال: 3.0 ng/mL

(2)

برخی منابع، به‌­صورت کلی‌­تر و بدون درنظرگرفتن سن، نتایج را تفسیر می‌­کنند:

– سطح بالا: بیش از 3.0 ng/ml

– رنج طبیعی: بیش از 1.0 ng/ml

– محدوده نرمال پایین: 0.7 – 0.9 ng/ml

– سطح پایین: 0.3 – 0.6 ng/ml

– مقادیر بسیار پایین: کمتر از 0.3 ng/ml

(6)

سطح طبیعی این فاکتور به این معنا است که شما ذخیره تخمدان نرمال و درنتیجه، شانس خوبی برای بارداری دارید. سطوح بالای آن می­‌تواند از علائم ابتلا به سندرم تخمدان پلی­کیستیک باشد و مقادیر پایین آن، از ذخیره تخمدان نه‌­چندان مناسب خبر می­‌دهد. درواقع پایین بودن AMH بیانگر این موضوع است که شما تخمک‌­های کمتری برای لقاح، دردسترس دارید که ممکن است پروسه بارداری را دچار اشکال کند. در این صورت باید با پزشک مشورت کرده و درصورت نیاز درمان را شروع کنید یا باتغییراتی در سبک زندگی خود، وضعیت را بهبود بخشید. البته باید به­‌یاد داشت که سطح پایین این فاکتور در دختران جوان (قبل از رسیدن به بلوغ و سن قاعدگی) و زنان یائسه طبیعی است (5).

منابع:

1. https://www.medscape.com/viewarticle/842158#:~:text=Ovarian%20reserve%20testing%20is%20typically,stimulus%20for%20final%20follicle%20maturation.

2. https://www.healthline.com/health/fertility/amh#what-it-is

3. https://medlineplus.gov/lab-tests/anti-mullerian-hormone-test/#:~:text=An%20AMH%20test%20is%20often,cells%20a%20woman%20has%20left.

4. https://www.testing.com/tests/anti-mullerian-hormone/

5. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/what-to-know-anti-mullerian-hormone-levels#091e9c5e821cf2d6-1-3

6. https://rmanetwork.com/blog/anti-mullerian-hormone-amh-testing-of-ovarian-reserve/