معنی Color در آزمایش مدفوع چیست؟

در برگه آزمایش مدفوع، فاکتورهای زیادی به زبان انگلیسی نوشته شده‌اند که یکی از رایج‌ترین آن‌ها “Color” است. اگر شما هم این واژه را در گزارش آزمایشگاه خود دیده‌اید و برایتان سوال شده که به چه معناست، باید بگوییم نگران نباشید: Color در واقع همان «رنگ» است.

آزمایشگاه‌ها در این بخش، رنگ ظاهری نمونه مدفوع شما را گزارش می‌کنند. در شرایط عادی، رنگ مدفوع باید قهوه‌ای (Brown) باشد، اما گاهی اوقات به دلایل تغذیه‌ای یا مشکلات گوارشی، این رنگ تغییر می‌کند.

نکته: اگر در حال بررسی جواب آزمایش خود هستید و می‌خواهید بدانید سایر پارامترها (مثل RBC، WBC، OB و انگل) چه معنایی دارند، پیشنهاد می‌کنیم از ابزار تفسیر آنلاین آزمایش مدفوع دکتر لاندا استفاده کنید. این ابزار به صورت رایگان، جواب آزمایش شما را تحلیل می‌کند.

در ادامه، علل تغییر رنگ مدفوع را بررسی می‌کنیم:

۱. مدفوع سیاه (Black Stool)

• علل تغذیه‌ای و دارویی: مصرف مکمل‌های آهن، بیسموت (مانند پپتوبیسمول) یا غذاهای تیره مانند گیاه شیرین‌بیان می‌تواند مدفوع را سیاه کند.
• علل پزشکی: اگر تغییر رنگ به دلیل دارو یا غذا نباشد، می‌تواند نشانه خون‌ریزی در دستگاه گوارش فوقانی باشد. در این حالت، ترکیب خون با آنزیم‌های گوارشی باعث سیاه و قیری شدن مدفوع می‌شود که نیاز به پیگیری فوری پزشکی دارد.

۲. مدفوع سبز (Green Stool)

• علل تغذیه‌ای: مصرف زیاد سبزیجات سبز مانند اسفناج و کلم بروکلی.
• سرعت عبور: اگر مدفوع خیلی سریع از روده عبور کند، صفرا فرصت کافی برای تجزیه و تغییر رنگ به قهوه‌ای را ندارد.
• عوامل دیگر: استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها (که تعادل باکتری‌های روده را برهم می‌زنند) یا عفونت‌های باکتریایی مانند سالمونلا. معمولاً در صورت عفونت، علائمی مثل درد شکم و اسهال نیز همراه است.

۳. مدفوع خاکستری یا رنگ‌پریده (Pale/Gray Stool)

این رنگ معمولاً بیانگر کمبود صفرا در مدفوع است که می‌تواند نشانه انسداد در مجاری صفراوی، کبد یا پانکراس باشد.

• بیماری‌های احتمالی: هپاتیت ویروسی یا الکلی، سنگ کیسه صفرا، سیروز صفراوی یا وجود کیست و تومور در سیستم صفراوی.
• داروها: برخی مسکن‌های غیر استروئیدی (NSAIDs) یا استروئیدهای آنابولیک نیز ممکن است باعث این تغییر رنگ شوند.

۴. مدفوع قرمز (Red Stool)

• علل تغذیه‌ای: مصرف چغندر، زغال‌اخته، ژلاتین قرمز یا آب گوجه‌فرنگی.
• علل پزشکی: اگر رنگ قرمز ناشی از خوراکی‌ها نباشد، می‌تواند نشانه خون‌ریزی در دستگاه گوارش تحتانی (روده بزرگ یا مقعد) باشد. شرایطی مانند هموروئید (بواسیر)، شقاق مقعد، پولیپ، دیورتیکولوز یا بیماری‌های التهابی روده از دلایل رایج آن هستند.

۵. مدفوع زرد (Yellow Stool)

• سوءجذب: مدفوع زردرنگ، چرب و بدبو معمولاً نشان‌دهنده وجود چربی بیش از حد است که در بیماری‌هایی مثل سلیاک دیده می‌شود.
• عفونت انگلی: بیماری ژیاردیازیس (ناشی از انگل ژیاردیا) می‌تواند رنگ مدفوع را به زرد تغییر دهد.
• اختلالات اندام‌ها: مشکلات کبد، کیسه صفرا یا پانکراس که بر تولید یا ترشح صفرا تأثیر می‌گذارند.

سخن پایانی

تغییر رنگ مدفوع تنها یک نشانه است و لزوماً به معنای بیماری خطرناک نیست. اگر این تغییر رنگ همراه با علائم دیگری مانند درد شکم، تب، اسهال طولانی‌مدت یا کاهش وزن است، حتماً به پزشک مراجعه کنید.

برای بررسی تخصصی‌تر گزارش آزمایشگاه خود، می‌توانید از بخش تفسیر آنلاین آزمایش مدفوع در سایت دکتر لاندا استفاده کنید تا با وارد کردن مقادیر آزمایش، تحلیل دقیقی از وضعیت سلامتی خود دریافت کنید.

منابع:

What Does My Stool Color Mean? – MD

What Does My Stool (Poop) Color Mean? – clevelandclinic