25 هیدروکسی ویتامین d چیست ؟

با مطالعه این مطبی درباره ی فرم های مختلف ویتامین دی در بدن بیشتر بدانید:

همین الان تفسیر آزمایش خون خود را پزشک متخصص بشنوید؟

ویتامین دی یک ویتامین محلول در چربی است. این ویتامین در منابع غذایی محدودی شامل ماهی˛ قارچ˛ زرده تخم مرغ و لبنیات غنی شده یافت می شود. همچنین سلول های پوستی بدن می توانند در مواجه با نورآفتاب ویتامین د بسازند. ویتامین د سه در حفظ سلامت و استحکام استخوان ها و دندان ها و هم چنین بهبود سیستم ایمنی نقش مهمی دارد.

دوشکل D2 و D3 از ویتامین د در موادغذایی وجود دارد .ویتامین ( D3 ارگوکلسیفرول ) به طور طبیعی در سلول های پوستی بدن در مواجه با نورآفتاب نیز تولید می شود و ویتامین D2 ( کوله کلسیفرول) معمولا در موادغذایی غنی شده نیز وجود دارد. هردو شکل ویتامین D3 و D2 در بدن بدون عملکرد هستند. این دو فرم ویتامین د باید در بدن طی فرایندهایی به شکل فعال خود یعنی Vit 1,25(OH)D₃ تبدیل شود که فرم قابل استفاده ویتامین دی در بدن است.

شکل 1 : شماره 3 در شکل نمایانگر 25 هیدروکسی ویتامین d است.

فعال سازی این ویتامین در دو واکنش پشت سر هم در کبد و کلیه اتفاق می افتد:

· ابتدا در کبد گروه شیمیایی هیدروکسیل توسط یک آنزیم به ویتامین د غیرفعال اضافه می شود و فرم پیش ساز 25(OH)D را ایجاد می کند.

· سپس در ادامه در کلیه توسط آنزیم دیگری 25(OH)D به شکل فعال و قابل استفاده بدن یعنی فرم Vit 1,25(OH)D₃ تبدیل می شود.

شکل25(OH)D فرم پیش ساز ویتامین د است و عمدتا این فرم در آزمایش ویتامین د خون اندازه گیری می شود. در موارد معدودی ممکن است فرم فعال Vit 1,25(OH)D₃ ویتامین د خون نیز در آزمایش اندازه گیری شود.(شکل1)

25 هیدروکسی ویتامین d چیست ؟

فرم پیش ساز و غیر فعال ویتامین دی است که اغلب بدلیل غلظت بیشتر نسبت به فرم فعال آن یعنی 1 و 25 هیدروکسی ویتامین d در آزمایش خون اندازه گیری می‌شود. نام دیگر آن 25 هیدروکسی ویتامین d₃ است.

با توجه به اینکه اشکال مختلفی از ویتامین دی در بدن و مواد غذایی وجود دارد. ممکن است عنوان این آزمایش با اسامی مختلفی در برگه آزمایش شما درج می شود ازجمله عباراتی چون:

• Vit d
• Vit d3
• 25(OH)D
• 25(OH) Vitamin D3
• Serum vitamin D
• 25-OH-Vitamin D3
• 25 Hydroxy Vitamin D3
• Vitamin D Total
• و…

کمبود ویتامین د اغلب در اثر مصرف کم مواد غذایی حاوی این ویتامین و مواجه کم با نور آفتاب دیده می شود. کمبود ویتامین د در کودکان موجب بیماری راشیتیسم (نرمی استخوان) و در بزرگسالان استئومالاسی می شود. هر دو این بیماری ها مرتبط با استخوان سازی هستند. عموما نرمی استخوان و بدشکلی و درد آن ها در این افراد دیده می شود.

منابع:

1. http://www.vivo.colostate.edu/hbooks/pathphys/endocrine/otherendo/vitamind.html

2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK278935/